WÄ…ziutka uliczka w bytomskiej dzielnicy Szombierki. Domek obok domku. Wszystkie tonÄ… w zieleni. Przy jednym ruch jakby trochÄ™ wiÄ™kszy, niż gdzie indziej, mnóstwo samochodów na niemieckich rejestracjach. – To bÄ™dzie typowy domek biednego niemieckiego robotnika z NRD w latach pięćdziesiÄ…tych – Å›mieje siÄ™ Andrzej Waltenberger, scenograf.
Niemieccy filmowcy krÄ™cÄ… w Bytomiu film fabularny, “17 czerwca”. Powstaje na zamówienie telewizji publicznej NDR. Wyreżyseruje go Thomas Freundner. Główne role zagrajÄ… gwiazdy popularnych za naszÄ… zachodniÄ… granicÄ… seriali: Peter Sodann, Thekla Carola Wied i wschodzÄ…ca gwiazda Franciska Petri. Soddan gra głównÄ… rolÄ™ w bardzo popularnym w Niemczech serialu kryminalnym “Tatort”. O ile realizatorzy wÅ‚oskiej “Marcinelle”, krÄ™conej w byÅ‚ej kop. PowstaÅ„ców ÅšlÄ…skich”, zaangażowali do głównych ról polskie gwiazdy, to ich niemieccy koledzy poprzestali na rodzimych aktorach.
- BÄ™dzie za to mnóstwo polskich statystów. NajwiÄ™cej we WrocÅ‚awiu, ponad tysiÄ…c. BÄ™dziemy tam krÄ™cić scenÄ™ manifestacji robotniczej – mówi Grzegorz Pinior z wrocÅ‚awskiego Vacek-Film, drugi kierownik produkcji.
Filmowcy nie lubiÄ… rozgÅ‚osu przed pierwszym “klapsem”. Jednak ukryć przed ludźmi ogromnego planu filmowego siÄ™ nie da. W Szombierkach specjaliÅ›ci adaptujÄ… tylko niewielki domek do potrzeb filmu. Wszystko musi być naturalne. Jest już budka dla królików, bÄ™dÄ… i króliki. Na dopiero co skopanym ogródku już dojrzewajÄ… kapusty, kalafiory i inne jarzyny, bÄ™dÄ… też kwiaty. Meble sÄ… oryginalne, nawet drewniana skrzynka z lemoniadÄ… z tamtych niemieckich czasów też siÄ™ znalazÅ‚a. Za to kilkaset metrów dalej, w Karbiu, powstaje ogromna makieta dworca kolejowego. Takiego, jaki w latach 50. byÅ‚ w Bitterfeld.
Akcja filmu rozgrywa się podczas powstania, które wybuchło 17 czerwca 1953 roku w ówczesnej Niemieckiej Republice Demokratycznej.
- My opowiemy o tym, co dziaÅ‚o siÄ™ w przemysÅ‚owym Bitterfeld, w Saksonii. Tam także doszÅ‚o do protestów, stÅ‚umionych przez sowieckÄ… armiÄ™ – opowiada Klaus Schmutzer, kierownik produkcji. – Głównym bohaterem jest mÅ‚ody robotnik, ma żonÄ™, spodziewajÄ… siÄ™ dziecka. Mężczyzna zostaje jednak przywódcÄ… strajku i musi wyjechać do zachodnich Niemiec. Po wyjeździe jego żona zostaje aresztowana, trafia do wiÄ™zienia. Drugi wÄ…tek mówi o przyjaźni i konflikcie miÄ™dzy mężczyznami o odmiennych poglÄ…dach politycznych.
Prawie cały film kręcony jest w Polsce, połowa w Bytomiu, reszta we Wrocławiu, Zabrzu i Gliwicach. Przez Gliwice przejadą nawet prawdziwe czołgi.
- Bitterfeld byÅ‚o typowym miastem przemysÅ‚owym. TrochÄ™ tego klimatu, choć w szczÄ…tkowej wersji, można znaleźć wÅ‚aÅ›nie tutaj – tÅ‚umaczy Schmutzer.
Emisja filmu przewidziana jest na 17 czerwca 2003 roku. W 50. rocznicę niemieckiej tragedii wyświetli go pierwszy program ARD.
Dodajmy jeszcze, że po włoskich i niemieckich filmowcach przyjazd do Bytomia zapowiada Bogusław Wołoszański.
Autor artykułu: MARIA KLIMCZYK